Artikelen en inzichten over vrouwengezondheid, overgangsklachten, hormonen en welzijn.
Warmte-aanvallen zijn plotselinge golven van hitte die ook wel opvliegers worden genoemd. De overgang is de meest voorkomende oorzaak maar niet de enige. Hormonale schommelingen kunnen al jaren voor de laatste menstruatie beginnen.
Blaasontstekingen komen tijdens en na de overgang vaker voor door dalend oestrogeen. Een antibioticakuur lost de infectie op maar pakt de onderliggende oorzaak niet aan. Lees wat er hormonaal speelt en wat echt helpt.
Testosteron speelt ook in het vrouwenlichaam een belangrijke rol maar is als behandeling geen vanzelfsprekende stap. Er is maar één bewezen indicatie: een specifieke vorm van verminderd seksueel verlangen waarbij alle andere oorzaken zijn uitgesloten.
De overgang begint gemiddeld rond het 45e levensjaar met de perimenopauze: de fase waarin de hormoonspiegels beginnen te schommelen terwijl de menstruatie nog aanwezig is. De menopauze zelf vindt in Nederland gemiddeld plaats op 51-jarige leeftijd.
Een veranderende lichaamsgeur tijdens de overgang heeft een directe hormonale oorzaak. Dalend oestrogeen beïnvloedt de activiteit van apocriene zweetklieren en de samenstelling van huidbacteriën. Tegelijkertijd neemt de relatieve invloed van testosteron toe, wat de geurproductie verder beïnvloedt.
Hoofdpijn tijdens de overgang heeft een directe hormonale oorzaak. Oestrogeenschommelingen beïnvloeden de bloedvaten en de communicatie tussen hersenen en eierstokken. Naar schatting heeft 60 tot 70% van de vrouwen in de overgang regelmatig last van hoofdpijn.
Minder zin in seks tijdens de overgang is een veelvoorkomende klacht die meer dan 65% van de vrouwen ervaart. Een verminderd libido heeft een directe hormonale oorzaak: dalend oestrogeen, progesteron en testosteron beïnvloeden het seksueel verlangen en de gevoeligheid van het lichaam.
Een opgeblazen buik tijdens de overgang heeft vaak een directe hormonale oorzaak. Dalend progesteron vertraagt de darmbeweging en oestrogeendominantie kan de galproductie verminderen, waardoor de spijsvertering trager werkt en gassen zich ophopen.
Angstgevoelens tijdens de overgang hebben een directe hormonale verklaring. Dalend oestrogeen, progesteron en verhoogd cortisol maken het zenuwstelsel gevoeliger. Bij de meeste vrouwen zijn de klachten tijdelijk.
Gewrichtspijn tijdens de overgang is een veelvoorkomende klacht die naar schatting 40% van de vrouwen treft. Oestrogeen beschermt kraakbeen en remt ontstekingsreacties. Als de oestrogeenspiegel daalt worden gewrichten gevoeliger voor pijn en ontsteking.
Nachtzweten tijdens de overgang ontstaat door hetzelfde mechanisme als opvliegers: dalend oestrogeen ontregelt de hypothalamus waardoor het lichaam een afkoelreactie activeert. Bij de meeste vrouwen is nachtzweten tijdelijk en neemt het af nadat de hormoonspiegels na de menopauze stabiliseren.
PMS en PMDD hebben vergelijkbare symptomen maar verschillen fundamenteel in ernst en impact. Bij PMS zijn klachten mild tot matig. Bij PMDD zijn ze ernstig genoeg om werk, relaties en dagelijks leven te verstoren. Lees hoe je het onderscheid maakt.
PMDD is een cyclische stemmingsstoornis die optreedt in de luteale fase van de menstruatiecyclus. Het is geen hormonale disbalans maar een abnormale gevoeligheid van hersencellen voor normale hormonale schommelingen. Naar schatting heeft 3 tot 8% van de vrouwen in hun vruchtbare jaren last van PMDD.
Vaginale droogheid tijdens de overgang is een veelvoorkomende klacht die het dagelijks leven flink kan beïnvloeden. Toch vraagt slechts een kwart van de vrouwen hulp aan een arts. Terwijl vaginale droogheid goed behandelbaar is en zonder behandeling kan verergeren.
Brain fog tijdens de overgang is een veelvoorkomende klacht bij vrouwen in de perimenopauze en rondom de menopauze. Het ontstaat doordat dalend oestrogeen de hersenfunctie beïnvloedt, met name het geheugen en de concentratie. Bij de meeste vrouwen is brain fog tijdelijk.
Overgangsklachten op de werkvloer uiten zich zelden als ziekteverzuim. Vrouwen gaan gewoon naar hun werk, maar functioneren minder. Uit onderzoek van CBS en TNO blijkt dat 55% van de werkende vrouwen in de overgang aangeeft dat overgangsklachten invloed hebben op het werk.
Opvliegers zijn een van de meest voorkomende klachten tijdens de overgang. Ze ontstaan doordat dalend oestrogeen de hypothalamus ontregelt, waardoor de temperatuurregulatie verstoord raakt. Ruim 80% van de vrouwen krijgt er in meer of mindere mate mee te maken.
Haaruitval tijdens de overgang is een veelvoorkomende klacht die samenhangt met dalend oestrogeen. Oestrogeen ondersteunt de haarzakjes en houdt haren langer in de groeifase. Bij veel vrouwen stabiliseert dit na verloop van tijd, maar de mate waarin verschilt per persoon.
Hartkloppingen tijdens de overgang worden veroorzaakt door dalend oestrogeen dat het autonome zenuwstelsel beïnvloedt. Bij de meeste vrouwen zijn ze onschuldig en tijdelijk. Toch is het belangrijk te weten wanneer ze een signaal zijn om een arts te raadplegen.
