Wat kun je doen aan stemmingswisselingen tijdens de overgang?

Je valt uit om iets kleins en begrijpt zelf niet waarom. Je hebt een huilbui zonder aanleiding. Of je voelt je somber, opgejaagd of gespannen op een manier die je niet kent van jezelf. Misschien denk je dat het stress is, of een burn-out. Misschien twijfel je aan je relatie of je werk.

Wat veel vrouwen niet weten is dat deze gevoelens al kunnen beginnen voordat er iets verandert aan de menstruatie. Stemmingswisselingen zijn een van de vroegste en meest onderschatte signalen van de overgang, en worden daardoor vaak niet herkend voor wat ze zijn.

In dit artikel lees je waarom dit gebeurt, hoe je het herkent en wat je eraan kunt doen.

Waarom stemmingswisselingen tijdens de overgang vaak niet worden herkend

Veel vrouwen die last hebben van stemmingswisselingen leggen de link met de overgang niet. Dat is begrijpelijk, want de klachten beginnen vaak al voordat de menstruatie verandert. Je bent nog gewoon ongesteld, dus de overgang kan het toch niet zijn?

Maar juist in de vroege perimenopauze, als de hormoonspiegels beginnen te schommelen terwijl de cyclus nog regelmatig is, kunnen stemmingswisselingen al optreden. Veel vrouwen denken in deze fase dat ze overspannen zijn, een burn-out krijgen of dat er iets mis is in hun relatie of werk. De link met hormonen wordt vaak pas later gelegd. 

De klachten worden regelmatig toegeschreven aan stress of een drukke periode, waardoor vrouwen soms lang rondlopen met klachten die behandelbaar zijn.

Wat is de oorzaak van stemmingswisselingen tijdens de overgang?

Stemmingswisselingen tijdens de overgang hebben een hormonale oorzaak. Door de daling van oestrogeen verandert de aanmaak van serotonine in de hersenen, de stof die onder andere je stemming en emoties reguleert. Als de oestrogeenspiegel schommelt, schommelt daarmee ook je gemoedstoestand.

Progesteron speelt ook een rol. Dit hormoon heeft van nature een kalmerend effect. Als de progesteronspiegel daalt, kunnen gevoelens van angst, onrust en prikkelbaarheid toenemen.

Wat helpt bij stemmingswisselingen tijdens de overgang?

Wat helpt hangt af van de ernst van de klachten en de fase van de overgang waarin je zit.

Leefstijl

Een gezonde leefstijl draagt bij aan je algehele gezondheid en mentaal welzijn. Voldoende beweging, een regelmatig slaapritme en het beperken van alcohol kunnen je weerbaarder maken in een periode waarin je lichaam veel veranderingen doorgaat. Dit kan de intensiteit van stemmingswisselen verminderen.

Stressreductie en psychologische ondersteuning

Van stressreducerende interventies zoals mindfulness en cognitieve gedragstherapie is enig effect aangetoond op overgangsklachten. Als stemmingswisselingen gepaard gaan met angst of somberheid, kan het zeker helpen om een afspraak te maken met een gynaecoloog.

Medische behandeling

Als leefstijlaanpassingen onvoldoende effect hebben, is medische behandeling een volgende stap. Hormoontherapie is voor veel vrouwen effectief bij stemmingswisselingen die samenhangen met de overgang. Het stabiliseert de hormoonspiegels en kan daarmee de emotionele schommelingen verminderen.

Of hormoontherapie passend is, hangt af van je persoonlijke situatie en medische voorgeschiedenis. Een gynaecoloog kan dat samen met jou beoordelen.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Stemmingswisselingen tijdens de overgang worden vaak toegeschreven aan stress of een drukke periode. Toch is het verstandig om contact op te nemen met een arts als:

• Stemmingsklachten je dagelijks functioneren beïnvloeden, op het werk, thuis of in je relaties
• Gevoelens van somberheid, angst of prikkelbaarheid langer dan twee weken aanhouden
• Je twijfelt of je klachten hormonale oorzaken hebben
• Je je herkent in de klachten maar de link met de overgang nog niet zeker weet

Stemmingswisselingen door de overgang zijn behandelbaar. Een gynaecoloog kan samen met jou kijken wat de beste aanpak is voor jouw situatie.

Last van stemmingswisselingen door de overgang?

Bij FemmePrex begeleiden onze gynaecologen vrouwen bij overgangsklachten, waaronder stemmingswisselingen. Tijdens een consult brengen we je klachten en persoonlijke situatie in kaart en stellen we een behandelplan op dat past bij jouw lichaam en levensfase. Je hebt geen verwijzing nodig en binnen 14 dagen kun je terecht.

Veelgestelde vragen

Kunnen stemmingswisselingen beginnen voordat de menstruatie verandert?

Ja. In de vroege perimenopauze kunnen stemmingswisselingen al optreden terwijl de menstruatiecyclus nog regelmatig is. Veel vrouwen leggen daardoor de link met de overgang niet direct.

Is het verschil tussen stemmingswisselingen en een depressie?

Stemmingswisselingen tijdens de overgang zijn vaak kortdurende emotionele schommelingen die samenhangen met hormonale veranderingen. Een depressie kenmerkt zich door een aanhoudende sombere stemming die niet vanzelf optrekt. Bij twijfel is het verstandig om contact op te nemen met een arts.

Helpt hormoontherapie tegen stemmingswisselingen?

Voor sommige vrouwen heeft hormoontherapie een positief effect op stemmingswisselingen. Of het passend is hangt af van je persoonlijke situatie en medische voorgeschiedenis. Een gynaecoloog kan dat samen met jou beoordelen.

Hoe lang duren stemmingswisselingen tijdens de overgang?

Dat verschilt per vrouw. Bij de meeste vrouwen stabiliseren de emoties naarmate de hormoonspiegels een nieuw evenwicht vinden na de menopauze. Hoe lang dat duurt is individueel en niet goed te voorspellen.