FemmePrex | Stemmingswisselingen tijdens de overgang: wat helpt

Je valt uit om iets kleins en begrijpt zelf niet waarom. Je hebt een huilbui zonder aanleiding. Of je voelt je somber, opgejaagd of gespannen op een manier die je niet kent van jezelf. Misschien denk je dat het stress is, of een burn-out. Misschien twijfel je aan je relatie of je werk.

Stemmingswisselingen tijdens de overgang worden veroorzaakt door schommelende oestrogeen- en progesteronspiegels, die de aanmaak van serotonine in de hersenen beïnvloeden. Ze zijn een van de vroegste signalen van de perimenopauze en beginnen vaak al voordat de menstruatie verandert. Met de juiste begeleiding zijn ze behandelbaar.

In dit artikel

Waarom stemmingswisselingen tijdens de overgang vaak niet worden herkend
Wat is de oorzaak van stemmingswisselingen tijdens de overgang?
Wat helpt bij stemmingswisselingen tijdens de overgang?
Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?
Veelgestelde vragen

Waarom stemmingswisselingen tijdens de overgang vaak niet worden herkend

Veel vrouwen die last hebben van stemmingswisselingen leggen de link met de overgang niet. Dat is begrijpelijk, want de klachten beginnen vaak al voordat de menstruatie verandert. Je bent nog gewoon ongesteld, dus de overgang kan het toch niet zijn?

Maar juist in de vroege perimenopauze, als de hormoonspiegels beginnen te schommelen terwijl de cyclus nog regelmatig is, kunnen stemmingswisselingen al optreden. Veel vrouwen denken in deze fase dat ze overspannen zijn, een burn-out krijgen of dat er iets mis is in hun relatie of werk. De link met hormonen wordt vaak pas later gelegd.

De klachten worden regelmatig toegeschreven aan stress of een drukke periode, waardoor vrouwen soms lang rondlopen met klachten die behandelbaar zijn. Stemmingswisselingen gaan bovendien vaak gepaard met angstgevoelens en een gejaagd gevoel, klachten die niet altijd direct aan de overgang worden gekoppeld.

Wat is de oorzaak van stemmingswisselingen tijdens de overgang?

Stemmingswisselingen tijdens de overgang hebben een hormonale oorzaak. Door de daling van oestrogeen verandert de aanmaak van serotonine in de hersenen, de stof die onder andere je stemming en emoties reguleert. Als de oestrogeenspiegel schommelt, schommelt daarmee ook je gemoedstoestand.

Progesteron speelt ook een rol. Dit hormoon heeft van nature een kalmerend effect. Als de progesteronspiegel daalt, kunnen gevoelens van angst, onrust en prikkelbaarheid toenemen.

Wat helpt bij stemmingswisselingen tijdens de overgang?

Wat helpt hangt af van de ernst van de klachten en de fase van de overgang waarin je zit.

Leefstijl

Een gezonde leefstijl draagt bij aan je algehele gezondheid en mentaal welzijn. Voldoende beweging, een regelmatig slaapritme en het beperken van alcohol kunnen je weerbaarder maken in een periode waarin je lichaam veel veranderingen doorgaat. Dit kan de intensiteit van stemmingswisselen verminderen.

Stressreductie en psychologische ondersteuning

Van stressreducerende interventies zoals mindfulness en cognitieve gedragstherapie is enig effect aangetoond op overgangsklachten. Cognitieve gedragstherapie kan helpen om anders om te gaan met de emotionele schommelingen en de gedachten die daarmee samenhangen. Als stemmingswisselingen gepaard gaan met angst of somberheid, kan het zeker helpen om een afspraak te maken met een gynaecoloog om te kijken naar een passende oplossing.

Hormoontherapie

Hormoontherapie is voor veel vrouwen een effectieve behandeling bij stemmingswisselingen die samenhangen met de overgang. Door de oestrogeen- en progesteronspiegels te stabiliseren, kunnen de hormonale schommelingen die stemmingswisselingen veroorzaken verminderen. Bij vrouwen in de perimenopauze wordt vaak gekozen voor een combinatie van oestrogeen en progesteron. Transdermale toediening, via een pleister of gel, heeft daarbij de voorkeur vanwege een gunstiger risicoprofiel ten opzichte van orale toediening.

Hoe snel hormoontherapie effect heeft op stemmingswisselingen verschilt per persoon. Sommige vrouwen merken verbetering binnen enkele weken, bij anderen duurt het langer. Een gynaecoloog beoordeelt samen met jou of hormoontherapie passend is op basis van je klachten, leeftijd en medische voorgeschiedenis.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Stemmingswisselingen tijdens de overgang worden vaak toegeschreven aan stress of een drukke periode. Toch is het verstandig om contact op te nemen met een arts als:

Stemmingsklachten je dagelijks functioneren beïnvloeden, op het werk, thuis of in je relaties
Gevoelens van somberheid, angst of prikkelbaarheid langer dan twee weken aanhouden
Je twijfelt of je klachten hormonale oorzaken hebben
Je je herkent in de klachten maar de link met de overgang nog niet zeker weet

Stemmingswisselingen door de overgang zijn behandelbaar. Een gynaecoloog kan samen met jou kijken wat de beste aanpak is voor jouw situatie.

Last van stemmingswisselingen door de overgang?

Bij FemmePrex begeleiden onze gynaecologen vrouwen bij overgangsklachten, waaronder stemmingswisselingen. Tijdens een consult brengen we je klachten en persoonlijke situatie in kaart en stellen we een behandelplan op dat past bij jouw lichaam en levensfase. Je hebt geen verwijzing nodig en binnen 14 dagen kun je terecht.

Veelgestelde vragen over stemmingswisselingen tijdens de overgang

Kunnen stemmingswisselingen beginnen voordat de menstruatie verandert?

Ja. In de vroege perimenopauze kunnen stemmingswisselingen al optreden terwijl de menstruatiecyclus nog regelmatig is. Veel vrouwen leggen daardoor de link met de overgang niet direct.

Is het verschil tussen stemmingswisselingen en een depressie?

Stemmingswisselingen tijdens de overgang zijn vaak kortdurende emotionele schommelingen die samenhangen met hormonale veranderingen. Een depressie kenmerkt zich door een aanhoudende sombere stemming die niet vanzelf optrekt. Bij twijfel is het verstandig om contact op te nemen met een arts.

Helpt hormoontherapie tegen stemmingswisselingen?

Voor sommige vrouwen heeft hormoontherapie een positief effect op stemmingswisselingen. Of het passend is hangt af van je persoonlijke situatie en medische voorgeschiedenis. Een gynaecoloog kan dat samen met jou beoordelen.

Hoe lang duren stemmingswisselingen tijdens de overgang?

Dat verschilt per vrouw. Bij de meeste vrouwen stabiliseren de emoties naarmate de hormoonspiegels een nieuw evenwicht vinden na de menopauze. Hoe lang dat duurt is individueel en niet goed te voorspellen.

Stemmingswisselingen tijdens de overgang: oorzaken en wat helpt