Vermoeidheid tijdens de overgang: wat kun je eraan doen?

Je bent uitgeput op een manier die je niet kent van jezelf. Je slaapt genoeg, maar wordt niet uitgerust wakker. Activiteiten die vroeger vanzelfsprekend waren kosten nu meer moeite dan je verwacht. En een verklaring is er niet.

Onderzoek laat zien dat 34% van het ziekteverzuim bij vrouwen tussen 40 en 60 jaar gerelateerd is aan overgangsklachten, waaronder vermoeidheid en concentratiestoornissen. Toch wordt de link met de overgang lang niet altijd gelegd, zeker niet als andere klachten zoals opvliegers nog uitblijven. 

In dit artikel lees je wat de oorzaak is van vermoeidheid tijdens de overgang en wat je eraan kunt doen.

Waarom de overgang vermoeidheid veroorzaakt

Vermoeidheid wordt veel gemeld als overgangsklacht, maar het verband met hormonale veranderingen is complexer dan bij bijvoorbeeld opvliegers. Er zijn meerdere mechanismen die een rol kunnen spelen.

Dalend progesteron heeft een direct effect op slaap. Dit hormoon heeft een kalmerend werking en bevordert een goede nachtrust. Als de progesteronspiegel daalt, kunnen slaapproblemen ontstaan die overdag leiden tot aanhoudende vermoeidheid.

Dalend oestrogeen beïnvloedt de temperatuurregulatie, wat kan leiden tot nachtelijk zweten en opvliegers. Ook 's nachts verstoren deze de slaap, wat bijdraagt aan vermoeidheid overdag.

Daarnaast speelt oestrogeen een rol bij de aanmaak van neurotransmitters zoals serotonine en dopamine, die invloed hebben op stemming en energieniveau. Bij schommelende oestrogeenspiegels kunnen vrouwen zich lusteloos of uitgeput voelen, ook zonder directe slaapproblemen.

Het is belangrijk te vermelden dat ook andere oorzaken vermoeidheid kunnen verklaren, zoals schildklierproblemen of bloedarmoede. Een arts kan helpen om de oorzaak vast te stellen.

Waardoor vermoeidheid tijdens de overgang kan verergeren

Vermoeidheid tijdens de overgang staat zelden op zichzelf. Andere overgangsklachten kunnen het gevoel van uitputting verder versterken.

Slaapproblemen

Nachtelijk zweten en opvliegers verstoren de slaap direct. Maar ook zonder deze klachten kunnen vrouwen in de perimenopauze moeite hebben met inslapen of doorslapen door hormonale veranderingen. Wie structureel slecht slaapt, herstelt minder goed en ervaart overdag meer vermoeidheid. Lees meer over slaapproblemen tijdens de overgang.

Stemmingswisselingen

Prikkelbaarheid, somberheid en angstgevoelens kosten energie. Vrouwen die last hebben van stemmingswisselingen ervaren daardoor vaak ook meer vermoeidheid. De twee klachten versterken elkaar: vermoeidheid maakt stemmingswisselingen heviger, en stemmingswisselingen maken vermoeidheid zwaarder. Lees meer over stemmingswisselingen tijdens de overgang.

De emotionele belasting van de overgang

De overgang is niet alleen een lichamelijk proces. Veel vrouwen ervaren in deze periode ook veranderingen in hun werk, relaties of zelfbeeld. Die emotionele belasting kan bijdragen aan een aanhoudend gevoel van uitputting, ook als de lichamelijke oorzaken beperkt zijn.

Wat helpt bij vermoeidheid tijdens de overgang?

Vermoeidheid door de overgang is niet altijd direct te behandelen. Wat wel helpt is het aanpakken van de onderliggende klachten die vermoeidheid veroorzaken of versterken.

Leefstijl

Een gezonde leefstijl draagt bij aan je algehele gezondheid en kan je weerbaarder maken in een periode van hormonale verandering. Gewichtsreductie en lichaamsbeweging hebben een algemeen positief gezondheidseffect, maar dragen niet aantoonbaar bij aan het verminderen van overgangsklachten direct. Toch kan een regelmatig dag- en nachtritme bijdragen aan een betere slaapkwaliteit en daarmee aan minder vermoeidheid overdag. 

Hormoontherapie

Als slaapproblemen, opvliegers of nachtelijk zweten de belangrijkste oorzaak zijn van vermoeidheid, kan hormoontherapie indirect verlichting geven. Hormoontherapie is de enige behandeling waarvan de effectiviteit overtuigend is aangetoond voor vasomotorische klachten. Door opvliegers en nachtelijk zweten te verminderen, kan de slaapkwaliteit verbeteren en daarmee ook de vermoeidheid overdag. Of hormoontherapie passend is hangt af van je persoonlijke situatie en medische voorgeschiedenis. Een gynaecoloog kan dat samen met jou beoordelen. 

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Vermoeidheid tijdens de overgang wordt vaak geaccepteerd als iets wat erbij hoort. Maar aanhoudende uitputting die je dagelijks functioneren beïnvloedt is een reden om contact op te nemen met een arts. Het is verstandig om hulp te zoeken als:

• Je vermoeidheid al weken aanhoudt en niet verbetert na voldoende rust
• Je overdag niet goed functioneert op je werk of thuis
• De vermoeidheid gepaard gaat met andere klachten zoals slaapproblemen, stemmingswisselingen of opvliegers
• Je twijfelt of de vermoeidheid hormonale oorzaken heeft

Vermoeidheid kan meerdere oorzaken hebben. Een arts kan helpen om vast te stellen of de overgang hierbij een rol speelt en welke behandeling het beste past bij jouw situatie.

Last van vermoeidheid tijdens de overgang?

Bij FemmePrex begeleiden onze gynaecologen vrouwen bij overgangsklachten, waaronder vermoeidheid. Tijdens een consult brengen we je klachten en persoonlijke situatie in kaart en stellen we een behandelplan op dat past bij jouw lichaam en levensfase. Je hebt geen verwijzing nodig en binnen 14 dagen kun je terecht.

Maak hier je afspraak.

Veelgestelde vragen

Waarom ben ik zo moe tijdens de overgang?

Vermoeidheid tijdens de overgang hangt vaak samen met slaapproblemen door nachtelijk zweten en opvliegers, en met hormonale veranderingen die invloed hebben op je energieniveau. Ook stemmingswisselingen en de emotionele belasting van de overgang kunnen bijdragen aan een aanhoudend gevoel van uitputting.

Is extreme vermoeidheid normaal tijdens de overgang?

Vermoeidheid is een veelvoorkomende klacht tijdens de overgang. Toch is aanhoudende uitputting die je dagelijks functioneren beïnvloedt geen situatie die je moet accepteren. Een gynaecoloog kan samen met jou kijken naar de oorzaak en wat er aan te doen is.

Helpt hormoontherapie bij vermoeidheid?

Hormoontherapie is niet specifiek bewezen effectief voor vermoeidheid. Maar als slaapproblemen of opvliegers de belangrijkste oorzaak zijn, kan hormoontherapie die klachten verminderen en daarmee indirect bijdragen aan minder vermoeidheid overdag.

Hoe lang duurt vermoeidheid tijdens de overgang?

Dat verschilt per vrouw. Bij sommige vrouwen verbetert de vermoeidheid naarmate de hormoonspiegels stabiliseren na de menopauze. Bij anderen kunnen klachten langer aanhouden. Een arts kan helpen om de oorzaak vast te stellen en de behandeling daarop af te stemmen.

Kan vermoeidheid tijdens de overgang ook andere oorzaken hebben?

Ja. Vermoeidheid kan meerdere oorzaken hebben die niets met de overgang te maken hebben. Een arts kan helpen om dit te beoordelen en andere oorzaken uit te sluiten.