FemmePrex | Haaruitval tijdens de overgang: oorzaken en wat helpt

Haaruitval tijdens de overgang is een veelvoorkomende klacht bij vrouwen vanaf de perimenopauze, die voor veel vrouwen begint tussen het 40e en 45e levensjaar. Het haar wordt dunner, de hoeveelheid uitgevallen haar neemt toe en de vraag die dan rijst is of dit normaal is, of het erger wordt en of het overgaat.

Dalend oestrogeen beïnvloedt de haargroei direct: oestrogeen ondersteunt de haarzakjes en houdt haren langer in de groeifase. Als de oestrogeenspiegel daalt, verkort de groeifase en valt haar sneller uit. Bij veel vrouwen stabiliseert dit na verloop van tijd, maar de mate waarin verschilt per persoon.

In dit artikel

Is haaruitval tijdens de overgang normaal?
Waarom valt je haar uit tijdens de overgang?
Krijg je je haar terug na de overgang?
Helpen supplementen en shampoos?
Wat werkt wel bij haaruitval tijdens de overgang?
Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?
Veelgestelde vragen

Is haaruitval tijdens de overgang normaal?

Ja, haaruitval tijdens de overgang is normaal. Onderzoek toont aan dat ongeveer de helft van alle vrouwen rond het 50e levensjaar enige mate van haarverlies ervaart. Het is een van de meest voorkomende maar minst besproken overgangsklachten.

Normaal is het als je meer haren verliest dan je gewend bent bij het douchen of kammen, als je haar dunner aanvoelt of minder volume heeft, of als je haar trager groeit dan voorheen. Dit patroon is diffuus: het haar dunt gelijkmatig uit over de hele hoofdhuid, zonder kale plekken.

Minder normaal is het als je binnen korte tijd grote plukken haar verliest, als er duidelijk kale plekken ontstaan, of als de haaruitval gepaard gaat met andere klachten zoals vermoeidheid, kouwelijkheid of een droge huid. In dat geval kunnen er andere oorzaken meespelen die los staan van de overgang.

Waarom valt je haar uit tijdens de overgang?

Haaruitval tijdens de overgang heeft een directe hormonale oorzaak. Oestrogeen speelt een belangrijke rol in de haargroei: het hormoon houdt haarzakjes actief en verlengt de groeifase van het haar. Als de oestrogeenspiegel daalt, verkort de groeifase en gaan meer haren eerder naar de rustfase over. Het gevolg is dat er meer haar tegelijk uitvalt dan normaal.

Daarnaast speelt de verhouding tussen oestrogeen en androgenen een rol. Androgenen zijn mannelijke hormonen die vrouwen in kleine hoeveelheden aanmaken. Als oestrogeen daalt, worden androgenen relatief dominanter. Bij vrouwen die gevoelig zijn voor androgenen kunnen de haarzakjes hierdoor krimpen, waardoor het haar dunner en korter wordt. Dit proces heet androgenetische alopecia en komt vaker voor bij postmenopauzale vrouwen.

Ook progesteron heeft invloed op de haargroei. Bij dalend progesteron in de perimenopauze kan de haargroei verder vertragen.

Krijg je je haar terug na de overgang?

Dat hangt af van de oorzaak. Bij haaruitval die puur hormonaal is en samenhangt met de schommelingen in de perimenopauze, stabiliseert de haaruitval bij veel vrouwen nadat de hormoonspiegels zich na de menopauze hebben gestabiliseerd. Het haar groeit dan niet volledig terug naar hoe het was, maar de uitval neemt wel af.

Bij androgenetische alopecia, waarbij de haarzakjes door androgenen permanent zijn gekrompen, is het proces onomkeerbaar. Het haar dat al is uitgevallen komt niet meer terug, maar verdere uitval kan worden afgeremd met de juiste behandeling.

De mate van herstel hangt ook af van hoe vroeg je ingrijpt. Hoe langer haaruitval onbehandeld blijft, hoe groter de kans op blijvend haarverlies. Dat is een van de redenen waarom vroeg ingrijpen bij haaruitval tijdens de overgang zinvol is.

Helpen supplementen en shampoos?

Dit is een vraag die veel vrouwen hebben, en het eerlijke antwoord is: beperkt.

Supplementen zoals biotine, zink en vitamine D worden vaak aangeprezen als oplossing voor haaruitval. Biotine mag wettelijk vermelden dat het "bijdraagt aan het behoud van normaal haar", maar dat is niet hetzelfde als zeggen dat het haaruitval stopt. Wetenschappelijk onderzoek is duidelijk: supplementen helpen alleen als er sprake is van een daadwerkelijk tekort. Bij vrouwen zonder tekort heeft extra supplementgebruik geen bewezen effect op haaruitval.

Hetzelfde geldt voor de meeste shampoos die haaruitval beloven te verminderen. De enige shampoo met wetenschappelijk bewijs voor haaruitval is ketoconazolshampoo, maar dat werkt primair bij schimmelgerelateerde haaruitval, niet bij hormonale haaruitval.

De reden dat supplementen en shampoos de haaruitval tijdens de overgang niet oplossen is simpel: ze pakken de onderliggende oorzaak niet aan. Via bloedonderzoek kan worden vastgesteld of er tekorten zijn die de haaruitval verergeren. Dat is zinvol. Maar het blind innemen van haarsupplementen zonder aangetoond tekort heeft weinig meerwaarde.

Wat werkt wel bij haaruitval tijdens de overgang?

Er zijn drie behandelingen met wetenschappelijk bewijs.

Hormoontherapie

Hormoontherapie is de enige behandeling die de onderliggende oorzaak aanpakt: de daling van oestrogeen. Door de oestrogeenspiegel te stabiliseren kan de haargroeicyclus verbeteren en verdere uitdunning worden afgeremd. Of hormoontherapie passend is hangt af van de individuele situatie en medische voorgeschiedenis. Een gynaecoloog beoordeelt dit samen met je.

Minoxidil

Minoxidil is het enige geneesmiddel met bewezen effectiviteit bij androgenetische alopecia. Het verbetert de bloedtoevoer naar de haarzakjes en stimuleert de overgang van de rustfase naar de groeifase. Voor vrouwen is de 2% lotion beschikbaar. Resultaten zijn pas zichtbaar na drie tot zes maanden gebruik. Bij stoppen keert de haaruitval terug. Minoxidil pakt niet de hormonale oorzaak aan maar remt de uitval af.

Een dermatoloog

Een dermatoloog kan vaststellen welk type haaruitval je hebt, onderliggende oorzaken opsporen via bloedonderzoek en een behandelplan opstellen dat past bij jouw situatie. Bij FemmePrex werken gynaecoloog en dermatoloog samen, waardoor zowel de hormonale oorzaak als de haaruitval zelf gericht worden behandeld. Lees meer over huid- en haarklachten tijdens de overgang bij FemmePrex.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Haaruitval tijdens de overgang is in de meeste gevallen geen medische noodsituatie, maar er zijn situaties waarin het verstandig is om een arts te raadplegen. Het is verstandig om hulp te zoeken als:

Je binnen korte tijd opvallend veel haar verliest
Je duidelijk kale plekken of een terugwijkende haarlijn ziet ontstaan
Je haar verliest in combinatie met andere klachten zoals vermoeidheid, kouwelijkheid of een droge huid
Je haaruitval aanhoudt of verergert ondanks leefstijlaanpassingen
Je wilt weten of de haaruitval hormonaal is of een andere oorzaak heeft

Haaruitval gaat bij veel vrouwen samen met andere overgangsklachten zoals vermoeidheid tijdens de overgang.

Een gynaecoloog kan beoordelen of hormonen een rol spelen en of hormoontherapie een optie is. Een dermatoloog kan het type haaruitval vaststellen en een behandelplan opstellen. Bij FemmePrex kun je terecht bij zowel een gynaecoloog als een dermatoloog. Een verwijzing van je huisarts is aan te raden als je de behandeling vergoed wilt krijgen via je zorgverzekering.

Veelgestelde vragen over haaruitval tijdens de overgang

Is haaruitval tijdens de overgang permanent?

Dat hangt af van de oorzaak. Haaruitval die puur samenhangt met hormonale schommelingen in de perimenopauze stabiliseert bij veel vrouwen nadat de hormoonspiegels zich na de menopauze hebben gestabiliseerd. Bij androgenetische alopecia, waarbij de haarzakjes door androgenen permanent zijn gekrompen, is de uitval onomkeerbaar. Verdere uitval kan dan wel worden afgeremd met de juiste behandeling.

Hoeveel haaruitval is normaal tijdens de overgang?

Normaal is het om dagelijks tussen de 50 en 100 haren te verliezen. Tijdens de overgang kan dat tijdelijk oplopen. Als je structureel meer verliest, je haar zichtbaar dunner wordt of er kale plekken ontstaan, is dat een reden om dit te laten onderzoeken.

Kan hormoontherapie haaruitval stoppen?

Hormoontherapie pakt de onderliggende hormonale oorzaak aan door de oestrogeenspiegel te stabiliseren. Dit kan verdere uitdunning afremmen en de haargroeicyclus verbeteren. Hormoontherapie is geen directe behandeling voor haaruitval maar werkt via de hormonale oorzaak. Of het passend is hangt af van de individuele situatie en medische voorgeschiedenis.

Wat is het verschil tussen haaruitval door de overgang en erfelijke haaruitval?

Haaruitval door de overgang hangt samen met dalend oestrogeen en is diffuus: het haar dunt gelijkmatig uit over de hele hoofdhuid. Erfelijke haaruitval, ook wel androgenetische alopecia, wordt veroorzaakt door een erfelijke gevoeligheid voor androgenen en uit zich vaak als dunner wordend haar op de kruin of een terugwijkende haarlijn. De twee kunnen ook samengaan. Een dermatoloog kan via onderzoek vaststellen welk type haaruitval er speelt.

Wanneer zie ik resultaat van een behandeling?

Dat verschilt per behandeling. Bij minoxidil zijn resultaten pas zichtbaar na drie tot zes maanden gebruik. Bij hormoontherapie kan het enkele maanden duren voordat effect op de haargroei merkbaar is. Geduld is bij haaruitval altijd nodig omdat de haargroeicyclus van nature langzaam verloopt.

Haaruitval tijdens de overgang: oorzaken, wat helpt en of het overgaat